Joris Van Dael

27/11: De Ecocheques

Onze overheid geeft me weer de kriebels... De Ecocheques zijn uitgedeeld geworden: in een envelopje zit een folder met uitleg, een kartonnetje met reclame, en vervolgens 25 cheques van 5 euro. Leg me even uit waar de "eco-" naartoe is... Het papier bevat, net zoals maaltijdcheques (nog zo'n draak), een lijntje aluminium langs de rand, dus hoe recycleerbaar zijn ze?
Volgend jaar kan het dus alleen maar nog erger worden, want dan verdubbelt het bedrag nog. Waarom staat het bedrag niet gewoon netto, elektronisch, op onze zichtrekening? Waarom niet hetzelfde met maaltijdcheques? Waarom al die omwegen?

Eergisteren in De Tijd: "Belastingdruk in België stijgt". De gemiddelde belastingdruk in de OESO-landen is in 2008 met een half procentpunt gedaald, maar in België is de druk toegenomen. Op het hitlijstje van de belastingdruk van de OESO-landen staan we zelfs op de derde plaats!
Een dagje later, opnieuw in De Tijd: "VS investeren fors minder in ons land". De voornaamste reden? De torenhoge fiscale druk en de weinig flexibele arbeidsmarkt.

Je hoeft eigenlijk nooit ver te zoeken om alweer te lezen dat België het kneusje is.
De laatste tijd heb ik het al vaker gedacht: elk Westers land moest af en toe heel even China kunnen zijn. De Amerikaanse econoom Thomas Friedman heeft me hiervan overtuigd in z'n Hot, Flat, and Crowded. Hun omgang met de mensenrechten mogen ze houden, maar hun efficiënte manier van beslissingen nemen (of opleggen?) pakt soms heel voordelig uit. Beleidsveranderingen (of Lange Wappers, enz.) die hier jaren kunnen aanslepen, of gewoon onbespreekbaar zijn, zouden misschien met lichte dwang toch moeten doorgevoerd worden. Want het is bewezen: of het eindresultaat nu het ideale is of niet, het feit dat je snel beslist en een mogelijke oplossing snel implementeert, is op het einde van de rit altijd beter.
En nu ik toch al aan het freewheelen ben: het eindresultaat wordt volgens mij een Westerse wereld die zal overspoeld worden door het Oosten. De ontwikkelingslanden, de groeimarkten, de BRIC-landen,... Het enige verweer dat we hebben is een grondige revolutie in ons politieke, ecologische en economische beleid, want met een volledige natie in "rustige vastheid" zet je in de huidige wereld eigenlijk elke dag een stap achteruit.

31/10: Crisis bij Shell en B-Cargo

'k Weet het, een lijn is er niet echt te trekken tussen m'n weblogartikeltjes, maar deze twee nieuwsitems deden toch m'n wenkbrauwen fronsen.
Dat het crisis is, hebben we allemaal al door, maar de manier waarop bedrijven hierop reageren is soms nogal... verschillend. Vrijdag en zaterdag las ik deze twee heel contrasterende berichten.
Eerst wist Shell te melden dat het zijn kwartaalwinst met 62 procent zag dalen tot 3,25 miljard dollar. Jip, de kwartaalwinst! De olieprijs zit in vergelijking met enkele maanden geleden eigenlijk nog steeds op recordhoogten, maar dat lijkt niemand nog te zien na de piek van ongeveer 150 dollar die haast de benchmark is geworden. De reactie van Shell: 5% van de banen, zo'n 5.000, zijn bedreigd. Daarnaast zullen 15.000 werknemers opnieuw moeten solliciteren voor hun job. Van een volstrekt onnodige overdosis stress gesproken… Tja, met een winst van meer 2 miljard euro per kwartaal ben je inderdaad niet goed bezig. "Analisten zijn tevreden dat Shell eindelijk werk maakt van besparingen", weet De Tijd er nog aan toe te voegen. Ben ik conservatief?
Over naar het andere uiterste, vandaag in de krant: het gaat niet goed bij B-Cargo. Enkele weken terug las ik het citaat dat B-Cargo "de grootste kaartersclub van België" is geworden. Er wordt al een tijdje bericht over de malaise bij het goederenspoor en terecht, want terwijl ze in de eerste helft van het vorige jaar nog 700 miljoen ton-kilometer wisten te verzetten, is dat getal nu gedaald tot 450 miljoen. De stalen sporen liggen er hopelijk beter bij dan het hopeloos vastgeroeste bedrijf, want de statutaire medewerkers kunnen niet ontslagen worden. Ze even verhuizen naar een naburige afdeling lukt ook niet zomaar. Flexibiliteit staat niet in het woordenboek. De komende drie jaar kijken ze echter aan tegen een gecumuleerd verlies van 383 miljoen euro, waarvan 188 miljoen euro in de boeken van 2009 zal staan.
Nu komt het… Jannie Haek, gedelegeerd bestuurder van de NMBS Holding, stelt dat er zo'n 1.000 personeelsleden teveel rondlopen bij B-Cargo. Voor de helft daarvan zou een oplossing bestaan, voor de anderen nog niet. "Het is niet de schuld van die mensen dat de goederendivisie van de NMBS in de problemen is gekomen." What?! Nee, natuurlijk is het hun schuld niet, maar zo kan je natuurlijk nooit herstructureren, terwijl het in dit scenario duidelijk nodig is: het goederenvervoer is een cyclische activiteit en moet er dus aan geloven in crisistijd… Jammer maar helaas.
Wat echter het interessantste is aan deze twee uitersten, is wat er achter de firma schuilgaat: bij Shell een heleboel institutionele en kleine beleggers die enkel winstmaximalisatie nastreven. Een minteken in de financiële rapporten is een minteken in het personeelsbestand. In het geval van B-Cargo staat er nog een NMBS Holding boven die alle omzetcijfers toch in één pot gooit en die kan bogen op een jaarlijkse miljardendotatie van de staat. Toegegeven, de staat mag volgens Europa niks meer bijdragen aan het goederenvervoer, maar er loopt wel nog een procedure om een eerder overeengekomen toelage van enkele honderden miljoenen goed te keuren. Misschien moet het goederenspoor écht eens van de revolutie proeven, maar helaas ontbreekt het de markt nog aan valabele concurrenten. Tiens… Horen we dat de laatste tijd niet vaker? Belgacom anyone? Electrabel? Ex-overheidsbedrijven? Met diezelfde overheid momenteel zowel als belanghebbende aandeelhouder als scheidsrechter? Openbreken die handel! Misschien loopt het wat vlotter met een vaatje olie van Shell ertussen. Het kost je vandaag 75 dollar.

25/10: Hoe symbolisch

Een paar dagen geleden las ik nog in de krant dat Umicore de grondstoffen had geleverd voor de 300.000 euro kostende Umicar Inspire zonnewagen die aan de tweejaarlijkse World Solar Challenge zou deelnemen. Hoewel de oppervlakte aan zonnepanelen redelijk beperkt is, kost het voertuig toch de prijs van een mooie woning, omdat de cellen niet zijn opgebouwd uit silicium, maar uit het heel wat duurdere germanium. Het blijft veel geld, maar Umicore zag het project uiteraard als een mooi uithangbord voor zijn eigen kunnen en dat van een bende studenten die er twee jaar hun studies voor hadden opgegeven.
Inmiddels is de race in Australië van start gegaan en het Belgische team kon alvast doorstoten naar een tweede plaats, waarna een windhoos de wagen van de baan duwde en ineens total loss verklaarde.
De officiële afstand van dit officieuze WK is 3.010 kilometer, maar voor ons team zit het er alvast op. Heel jammer, maar ik vond het oh zo symbolisch voor de groene inspanningen van ons landje. Of ben ik weer te zwartgallig? :)
Deredactie.be vertelt het volledige verhaal van de mislukking.

P.S.: i.v.m. mijn laatste bericht hieronder over de Dodentocht, waarop geen reactie meer kwam van ondergetekende: ik was ziek. Op de jubileumeditie godbetert. Gewoon ziek. Om steendood te vallen.

14/06: A sense of urgency, please

Afgelopen donderdag publiceerde De Tijd op bladzijde drie een paginagroot artikel over de huidige olievoorraden. Lang geleden dat ik er nog iets over schreef.
Voor aardolie is alvast de conclusie dat er nog voor 42 jaar reserves in de grond zitten. Sinds 1998 zijn de olievoorraden voor het eerst iets teruggevallen in vergelijking met het jaar ervoor. Een belangrijke kanttekening bij die 42 jaar is dat er wordt uitgegaan van het huidige verbruik en de huidige voorraden. Als je weet dat het we net uit een crisis aan het kruipen zijn die de vraag gedrukt heeft, dan ziet het er alvast niet goed uit voor de toekomst. Het andere deel van de vergelijking, de huidige voorraden, is ook iets riskants. In het afgelopen jaar zijn de voorraden geslonken, maar wat brengt de toekomst? Er wordt al jaren gesproken over intensievere boormethodes om toch nog meer te kunnen ontginnen uit een oliebron, maar momenteel liggen de investeringen wel op apegapen door de te lage olieprijs. De industrie heeft zich het record van bijna 150 dollar voor een vat blijkbaar snel gewoon gemaakt.
We kunnen misschien eens vergelijken met steenkool. Daarvan hebben we nog de grootste voorraden in de grond steken, hoewel het de meest vervuilende fossiele brandstof is. Momenteel (opnieuw aan het huidige tempo van ontginnen/verbuiken) komen we er nog 122 jaar mee toe. Comfortabel, zou je denken, maar vorig jaar was het nog 133 jaar. Vijf jaar geleden zelfs 200 jaar. Think about it.
Met aardgas zingen we het trouwens nog een theoretische 60 jaar uit.
De 42 jaar voor aardolie vind ik dus al behoorlijk dramatisch worden. Nog dramatischer is misschien het feit dat ik de enige lijk te zijn die er zo over denkt. 35% van het totale primaire energieverbruik wordt gedekt door aardolie. Da's maar een derde, maar daarin zit wel de volledige transportsector vervat. En is er eigenlijk al iemand die een valabel alternatief kan aanbieden (zelfs in onderzoeksfase) voor het vervangen van benzine of diesel? Aardgas is niet echt een optie, want dan zie je die 60 jaar ook gauw vallen naar 40 of minder.
Het belangrijkste echter, en daar heb ik nog maar weinigen weten over berichten en al zeker geen doordeweekse economen of politici, is dat niemand zich afvraagt of je tijdens dat 42e jaar nog steeds gewoon aardolie zal oppompen en afrekenen aan een 60 euro per vat. Beeld je in dat de berichtgeving niet 42 jaar was, maar 15 jaar. In 2024 is het afgelopen. Geloof je dan écht dat we een liter diesel voor 1 euro uit de pomp zouden krijgen? Think again... Om nog maar te zwijgen van de geopolitische toestand, want zou je zelf je laatste opgepompte vaatje zomaar te koop aanbieden aan het westen? Of liever zelf bijhouden? Of trek je als westerse staat nog een keer met een leger naar het oosten om het dan maar zelf te gaan ophalen?
En mannekes, ook al was het geen 42 jaar, maar 142 jaar, het is een eindige bron. Toon een beetje respect en slurp het niet allemaal leeg. En stort ons niet in een nooit-geziene economische crisis, maar doe er voor de verandering eens wat aan. Bedankt.

P.S.: al goed dat ik het voor de verandering eens niet gehad heb over de milieuproblematiek :)

03/05: De stad der leegstand

Ondertussen heeft La Scène, de Sint-Niklase zaak van het huidige Mijn Restaurant!-seizoen, zijn deuren als eerste moeten sluiten. Een goeie start hadden ze alvast niet gemaakt, maar ik vond toch dat ze zich heel goed herpakt hadden en dat de kritiek meer en meer onterecht werd. Helaas ben ik er niet zelf kunnen langsgaan, dus een persoonlijke ervaring zal ik nooit meer kunnen opdoen. Momenteel zie je een met de hand geschreven A4'tje hangen met "GESLOTEN PRIVE" erop. Koeltjes.
De laatste twee afleveringen, waarin waarschijnlijk werd getoond hoe goed de twee genomineerden campagne voerden, en wie uiteindelijk de deuren moest sluiten, heb ik zelfs niet meer bekeken. Ze staan nog op de digicorder, maar een film is niet meer spannend als je het einde al kent.
Enige affiniteit met Ben en Dominique had ik niet echt, maar toch is me een zekere moedeloosheid bekropen. Ze hadden gewoon pech met hun locatie in Sint-Niklaas.
Ik herinner me het beeldfragment nog toen burgemeester Freddy Willockx vol fierheid, met de borst vooruit, de sleutel mocht overhandigen in de eerste aflevering. Uiteraard moest hij nog een keer de ingrijpende stadsvernieuwingsprojecten onder de aandacht brengen. Dit zou er nog een mooi, onvoorzien vervolg aan breien. Iedereen zou La Scène steunen.
Ondertussen heeft Sint-Niklaas er gewoon weer een leegstaand pand bijgekregen. Echt wraakroepend. Het enige wat ik tijdens hun eindstrijd nog vernomen heb is dat Ben en Dominique bijvoorbeeld aanwezig waren op het motortreffen op de Grote Markt ten voordele van Kom Op Tegen Kanker. Het podium van het stadsbestuur stond ook op het marktplein en er was hun beloofd dat ze even acte de présence mochten komen geven en een oproep mochten lanceren om te sms'en. Niks daarvan... Uiteindelijk werd hun de toegang tot het podium geweigerd.
Het lijkt een ziekte van het huidige bestuur (of gewoon Freddy?) te zijn. Tonnen aan goeie voornemens, heel wat uiterlijk vertoon, maar een hyperdramatische uitwerking. Het stationsplein is een spookstad en een wandeling door de Stationstraat doet het kippenvel niet wegtrekken, integendeel. Tijdens de afgelopen jaren probeerde het stadsbestuur, met als woordvoerder het centrummanagement, toch steeds het positieve te belichten. De leegstand was aan het wegebben en de Stationstraat moest zich gewoon meer specialiseren en niet teren op de ketens die je overal vindt.
Helaas is er na al die jaren nog steeds niks veranderd. De plannen waren heel mooi, het visuele resultaat is het ook, maar de inhoud is onbestaand. Er was nu eens een kans om een extraatje te verdienen, een echt restaurant en geen twaalfendertigste brasserie met scampi's van de chef, maar 't heeft niet mogen zijn. Heel jammer. Ben en Dominique, het spijt me dat je van alle mogelijke locaties net in Sint-Niklaas moest belanden.

21/08: Openbaar vervoer duurder dan auto?!

'k Was een beetje verrast toen ik via verschillende media vernam dat een "expert" aangetoond zou hebben dat het openbaar vervoer duurder is dan het rondrijden met een eigen wagen. In het voorbeeld werd een gezin met twee kinderen gebruikt. Het busabonnement zou nog meevallen, maar de trein zou veel te duur zijn.
Jan modaal onthoudt natuurlijk de titel van het verhaal en leest niet verder. Hij vindt het alleen maar geloofwaardiger worden naarmate het verhaal door nog meer media wordt opgepikt. Eens je echter leest hoe de eenvoudige berekening in mekaar steekt, dan kan je het artikel onmiddellijk naar de prullenmand verwijzen: de "expert" begint alvast met voor elk volwassen gezinslid een nettreinkaart te kopen van de NMBS. Een nettreinkaart is een jaarabonnement dat je toelaat om te rijden in heel België. Onbeperkt. De prijs: een dikke 2.500 euro per volwassene!
Het openbaar vervoer ziet z'n imago weer een keer besmeurd worden, door iemand die zichzelf dan nog de titel expert durft te geven. Welke Belg koopt in 's hemelsnaam op eigen kosten een nettreinkaart voor heel België? Jongeren rijden gratis of met een Go Pass en volwassenen hebben een Rail Pass waarmee elk ritje 7,10 euro kost. En als je voor je werk met de trein pendelt is er nog een reële kans dat je abonnement helemaal wordt terugbetaald.
De pers mag misschien iets kritischer zijn alvorens ze klakkeloos iets overnemen.
't Deed me een beetje denken aan The Great Global Warming Swindle, het antwoord op Al Gore zijn Inconvenient Truth. Er komen ook wetenschappers aan het woord, maar er wordt toch regelmatig met modder gegooid. En stevig onderbouwd klinkt het toch ook niet bepaald... Jammer, want het luidste geschreeuw vindt altijd de meeste toehoorders.

18/06: De stakingen

Vanmorgen vertelde Radio 1 dat de politie geprobeerd had een hoopje boeren tegen te houden om de E411 op te rijden richting Brussel. Tevergeefs, want ze wisten via een akker de berm over te rijden en zo toch op de snelweg te parkeren. Vervolgens werd er onderhandeld of er al dan niet mocht doorgereden worden met de tractor op de snelweg. Twee keer raden wie z'n gelijk heeft gehaald... Het stakingsrecht is één ding, maar hier had de arm der wet diezelfde wet toch volledig onder de arm? :) Ik had die boerkes al lang van de snelweg geflikkerd...
De Vlaamse boeren pakken het net iets anders aan: in drie provincies gaan ze in de buurt van enkele grote supermarkten hun producten verkopen aan boerenprijzen om zo te illustreren hoe dramatisch laag de prijzen liggen die de sterke spelers in de keten betalen aan de producenten. Wat tegen 13u nog niet verkocht is, wordt o.a. gratis weggegeven aan Poverello.
Da's dan vergelijkbaar met een betaalstaking bij De Lijn, waarbij alles wel stipt rijdt, maar er niet moet betaald worden: zo doe je wel je werkgever pijn en niet de pendelaar. Klein verschil: het verlies van inkomsten is in dit geval wél nog voor de boeren zelf en niet hun onbestaande werkgever. Maar ze hebben groot gelijk, want ze worden inderdaad uitgemolken. Jammer dat zij niet kunnen profiteren van de hoge voedselprijzen, hetgeen het vermoeden alleen maar sterkt dat de prijsstijgingen van energie, voeding, e.d. een niet zo voor de hand liggende oorsprong hebben. Ik denk bijvoorbeeld aan het verwijt dat de biobrandstoffen aan de oorsprong zouden liggen van de hoge prijs voor voedselgewassen. Lulkoek natuurlijk, want de teelt van energiegewassen in België was sowieso nog marginaal. En er werd hiervoor ook extra ruimte ingezaaid die anders braak had blijven liggen... Hetzelfde met de olieprijs. Er is inderdaad heel weinig marge tussen productie en consumptie, maar is die al voldoende om nu al zo'n hoge prijs te verantwoorden?
Uiteindelijk komt het er natuurlijk op neer of deze situatie van oplopende prijzen op relatief korte termijn zal stabiliseren. 'k Vrees alvast van niet...

17/06: de laatste schooldag

't Is ondertussen al een paar keer in 't nieuws geweest: heel wat kinderen geven er blijkbaar op de laatste schooldag al de brui aan om op vakantie te vertrekken. Op deredactie.be staat vandaag een poll die de mensen vraagt of zij het zouden tolereren dat hun kind de laatste dag mist. Het voorlopige resultaat is 63% van de 3.600 stemmers dit ontoelaatbaar vindt! Normaal gezien vind ik de resultaten redelijk voorspelbaar, maar dit? Wat is er nu zo speciaal aan die laatste schooldag? Misschien wordt de klas nog opgeruimd, afscheid genomen, enz., maar voor de rest is deze dag toch volledig overschat? Misschien zelfs het hele schooljaar, maar dat is misschien stof voor een andere en langere discussie :)

31/05:

Enkele weken geleden las je in de pers hoe de autoindustrie ten strijde trok tegen de door Europa geplande verstrenging van de uitstootnormen. Hun argument: het zou de kosten opdrijven en banen kosten.
Deze week kan je lezen dat het protest tegen de hoge brandstofprijzen toeneemt. De overheden moeten ingrijpen... Frankrijk had alvast het idee om de belastingen stelselmatig te verlagen wanneer de prijzen blijven stijgen. Zo lijkt het alvast alsof de consument evenveel betaalt als vroeger, terwijl de olieprijzen wel blijven stijgen. Dit wil dus zeggen dat de consumenten inderdaad minder uitgeven, maar ook dat in verhouding een groter deel van het gespendeerde geld verdwijnt naar de olieproducerende landen en dus niet meer beschikbaar is in de Europese economie. Gelukkig vindt Europa het alvast helemaal geen goed idee en ik mag alleen hopen dat het zo blijft.
Ons gedrag en ons verbruik moeten gewoon aangepast worden en dat wil dus ook zeggen dat de producenten van de energieverbruikende apparaten (zoals auto's), stevige inspanningen moeten leveren om dit te verwezenlijken! Dit kan inderdaad handenvol geld kosten, maar dit geld blijft dan op z'n minst in de Westerse economie ronddraaien en verdwijnt niet in de richting van de oliesjeiks! Ik hoop dat iedereen toch al begrepen heeft dat de olieprijs misschien wel nog een beetje gaat dalen, maar zeker niet meer echt goedkoop zal worden! Het is in ieder geval een uitgelezen periode om de handen uit de mouwen te steken en onze gewoontes drastisch te veranderen. Maar de industrie moet uiteraard ook z'n rol opnemen... Wordt vervolgd...

27/05: Toeval bestaat niet

Ik zette me net aan m'n pc om nog iets te bloggen over Electrabel, toen plots de deurbel ging. Onze huisbaas. Sinds half februari wonen we in een appartement van hem en nu, een dikke drie maand verder, kreeg hij plots een gas- en stroomfactuur van Electrabel voor ongeveer 1.600 euro!
Toen we hier pas woonden, hadden we onmiddellijk contact opgenomen met Electrabel om de meters op onze naam te laten overdragen en om te benadrukken dat we geen contract wilden. Vervolgens tekenden we een contract bij Ecopower. Nooit heeft Electrabel een meterstand opgevraagd, en nu stonden plots volledig uit de lucht gegrepen meterstanden op deze factuur. Hoe kan zoiets nu gebeuren?! Je maakt me niet wijs dat er geen deftig elektronisch systeem draait dat netjes per meter bijhoudt hoeveel er werd verbruikt... Goed, dat ze 't nu maar oplossen.
De voorpagina van De Tijd wordt vandaag gesierd door de titel "Consument dreigt op te draaien voor energietaks". Ze beginnen er nu wel al héél vroeg mee! Is het doorrekenen van zo'n taks trouwens niet logisch? Hun centen komen toch van bij de klanten, dus als ze centen moeten uitgeven, moeten ze die eerst ergens vandaan gehaald hebben. Volgens SPE, dat ook moet betalen aan de overheid, "kan je niet aan iemand iets vragen zonder iets in ruil te geven". De overheid zou dus iets in ruil moeten doen voor deze extra taks, hoewel de overheid daar zelf niet al te veel over kwijt wil. Je moet het maar durven zeggen, want enkele jaren terug rekenden SPE en Electrabel onterecht de prijs van hun uitstootrechten door aan hun industriële klanten, terwijl ze deze rechten zelf gratis gekregen hadden. In dit geval konden zij dus wél honderden miljoenen aanrekenen zonder er zelf kosten voor te hoeven maken.
Laat me eindigen zoals ik ondertussen al gewoon ben: Stap. Over.

22/03: 23.870

Vorige maand zijn 23.870 klanten overgestapt naar een andere energieleverancier. Da's meer dan het dubbele dan in 2007 en een absoluut record. Goed zo! 'k Wist niet dat m'n weblog zoveel lezers had :)

02/03: Bye bye Electrabel

Vandaag op deredactie.be: "Electrabel-voorschotten fors de hoogte in".
Heeft iemand al eens bijgehouden op welke dagen er in de pers eens niét wordt gereageerd op Electrabel?
Beste mensen, reageer nu toch eindelijk eens in daden i.p.v. persartikels! STAP OVER! Zo lost het probleem zich vanzelf op.
De Vlaamse regulator voor gas en elektrcititeit (VREG) maakt het je nog supergemakkelijk met deze vergelijkingsmodule...