Reacties

23/10: Het verzuim van de dood



Da's de titel van het boek dat ik momenteel nog aan het lezen ben. Volgens de auteur, Josť Saramago, een voormalig Nobelprijswinnaar, zal deze roman menige schaterlach aan de lezer ontlokken. Mijn mening is toch enigszins anders... Het boek is helemŗŗl niet zo grappig als hij laat uitschijnen, op enkele passages na die ongetwijfeld een mooie glimlach zullen veroorzaken, maar ook niks meer dan dat.
Het uitgangspunt is echter subliem, en alleen al daarom kocht ik het boek:

'De volgende dag ging er niemand dood.' Zo luidt de openingszin van Het verzuim van de dood, de nieuwe roman van Josť Saramago. In de nacht van 31 december op 1 januari van een niet nader bepaald jaar in een fictief land sterft er ineens niemand. Wanneer in de dagen en weken erna blijkt dat het structureel is, leidt dan aanvankelijk tot grote vreugde. (...)


Eens ik begon te lezen struikelde ik echter onmiddellijk over Saramago's stijl: zinnen zijn soms verschillende regels lang en aanhalingen worden nooit aangeduid met dubbelpunten of aanhalingstekens, maar slechts met een komma en een nieuwe hoofdletter temidden van een zin.

Hoewel het woord crisis zeker niet het voor de hand liggendste is om de uitzonderlijke gebeurtenissen te typeren waarover we hierboven vertelden, daar het absurd, irrationeel en strijdig met de elementairste logica zou zijn in een existentiŽle situatie die zich nu net onderscheidt door de afwezigheid van de dood te spreken van een crisis, valt te begrijpen dat bepaalde burgers die veel waarde hechtten aan hun recht op betrouwbare informatie zich intussen afvroegen, bij zichzelf of hardop, wat er in hemelsnaam aan de hand was met de regering, die nog helemaal niets van zich had laten horen.

... Een van de zinnen die ons blijkbaar moeten doen schaterlachen...
Daarnaast staat het beleven op zich me ook helemaal niet aan: de verschillende facetten van de verwarde en ontwrichte maatschappij worden wel eens kort bezocht, maar 'k heb me tot nu toe nooit ondergedompeld gevoeld in de sfeer van het land waar niet meer gestorven wordt. Het voelt aan alsof je samen met de verteller in een ballon hoog boven het land en de gebeurtenissen zweeft en af en toe even daalt om wat flarden van het leven aldaar op te vangen. Mocht mijn mening nog wijzigen -ik nader het driekwartmoment- dan laat ik het nog weten, maar ik betwijfel het.
Neem hier nog bij dat er blijkbaar een ongelooflijke os is die in Knack het nodig achtte om in een bespreking de hele pointe van het vervolg van het verhaal te verklappen, en je mag er zeker van zijn dat ik niet veel zin heb om nog verder te lezen. Maar 'k ga het toch doen.

update (25-10-06): Een deel van de breuk van het verhaal werd inderdaad verklapt, maar er komt in het boek ook nog een opvallende cellist op de proppen die voor nog wat variatie zorgt. Blijkbaar wist ik dus nog niet alles. Ook lijkt het alsof de auteur nog wat moest wennen aan zijn eigen verhaal: naar het einde toe wordt de stijl wel wat losser en grappiger, hoewel het nog niet in de buurt komt van dat schaterlachen. M'n mening pas ik dus toch maar aan: het is geen echt slecht en onleesbaar boek meer, maar laat je toch niet misleiden door de achterflap. Je moet echt wel wat moeite doen om het uitgelezen te krijgen, maar naar het einde wordt het dus effectief aangenamer om lezen.
M'n volgende boek is inmiddels besteld: Yves Leterme uitgedaagd.

Reacties geplaatst

Ik heb enkele keren luidop moeten lachen, en nog veel meer moeten glimlachen. Het vereist enige standvastigheid om de zinnen door te worstelen, maar eenmaal het went, kan je niet anders dan bewondering hebben voor het aangewende vernuft. Bovendien kan je ze ook zien als een kenmerk van het boek: de vele verwijzingen naar de klassieke oudheid. De Griekse mythologie is een steeds wederkerend motief en wie in zijn middelbare schooltijd nog vele uren heeft zitten zuchten boven onmogelijke zinnen (al dan niet opgesteld in Latijn), zal zich zeker herkennen in Saramago's manier van opbouw.
Het woord 'huzarenstukje' wordt op het einde van het boek gebruikt wanneer de cellist de 6de suite spelt - ik vond het net zozeer van toepassing op dit boek. Geniaal.
30/08 22:48:42

Add comment

U moet ingelogd zijn om op dit bericht te reageren.