Reacties

01/02: De sceptici



In de Vacature van afgelopen weekend kan je het artikel "Groene energierevolutie in de wachtkamer" lezen. Regelmatig duikt er als tegenreactie tegen de groene hype wel een of andere wetenschapper op die alles even wil ontkrachten, en dit is er gedeeltelijk weer een voorbeeld van. De berichtgeving over onze ecologische toekomst heeft het dan ook niet eenvoudig: ofwel zit er nog teveel een geitewollensokkenimago aan verbonden, ofwel is het gewoon te visionair, te weinig praktisch haalbaar. Als je je op zulke gevaarlijke domeinen begeeft, en dan teveel durft uithalen naar een business as usual-scenario, dan kan de boemerang wel heel snel weer inslaan.

'k Zou uit de eerder genoemde tekst graag enkele citaten lichten en voorzien van een beetje commentaar. Aan jullie gezond verstand om te oordelen.

  • (...) Wie verwacht dat we fossiele energiebronnen als steenkool, aardolie of aardgas binnenkort massaal vaarwel zullen zwaaien, dwaalt al helemaal.
  • Niemand kan met absolute stelligheid voorspellen of we het nu nog twintig, dertig of veertig jaar zullen uitzingen met de gekende olievoorraden (...).
  • In onze schattingen gaan we uit van oliereserves voor nog zowat veertig jaar, gasreserves voor nog zeventig jaar en steenkoolreserves voor om en bij de 150 jaar.
En dit alles staat slechts een regel of vijftien uit mekaar. Om te beginnen kiezen ze uit de voorgelegde marge de verst verwijderde grens: nog veertig jaar komen we toe met de gekende olievoorraden. Gas zou het nog zeventig jaar uitzingen. Een belangrijke noot om te beginnen: deze schattingen gaan altijd uit van een ongewijzigd verbruik, en da's niet realistisch. Aardgas bijvoorbeeld, de "blauwe vlam", wordt gezien als de properste fossiele brandstof en wordt nog steeds gepromoot. En niet alleen het huishoudelijk verbruik van aardgas neemt toe, ook de elektriciteitsleveranciers bouwen graag efficiŽnte warmtekrachtkoppelingcentrales die op aardgas draaien. Dit is echter niet het belangrijkste wat ik duidelijk wil maken: het einde van het olietijdperk zal niet het moment zijn waarop de laatste druppel uit de aarde wordt gezogen, maar wel het moment waarop een van de grote olielanden met het nieuws naar buiten zal moeten treden dat het zich gedwongen ziet de productie drastisch terug te schroeven o.w.v. opdrogende bronnen. Stel je voor dat Saoedie-ArabiŽ, nu nog de meest flexibele speler binnen de OPEC, plots niet meer een tikje kan geven tegen z'n kranen om een gevraagde productiepiek te ondersteunen. Het land staat nog steeds bekend om z'n reusachtige oliebronnen, waarvan Ghawar het grootste is, maar die gaan al tientallen jaren mee. De technologische know-how van Saudi Aramco, de nationale oliemaatschappij, o.a. de efficiŽntere en destructievere methodes om olie op te halen, is al hard nodig gebleken om de productie op peil te houden. Als zo'n land dan plots niet meer de wereldvraag kan volgen, dan kan je volgens mij enkel nog dromen van betaalbare olie. Of dat moment nog veertig jaar van ons ligt weet ik niet zeker, maar ik persoonlijk denk alvast van niet.

Stel dat we nog een stapje verder gaan in de tijd: niet alleen de eerste grote bronnen drogen op, maar het probleem wordt structureel: zou je als oliestaat dan je olie duur verkopen, of voor jezelf houden? En als je ze voor jezelf houdt, zouden je klanten dit dan aanvaarden of heb je de dag erna al een leger aan je landsgrenzen staan?
En trouwens: stŤl dat de auteur gelijk heeft met z'n veertig jaar: is het dan al niet hoog tijd om nu drastisch de alternatieve toer op te gaan? Veertig jaar stellen volgens mij echt niks voor, als je weet dat we momenteel elke dag zo'n 84 miljoen vaten (= 12,5 miljard liter!) olie verbruiken, waarvoor we een alternatief moeten gevonden hebben tegen de tijd dat fossiele brandstoffen onbetaalbaar of onbereikbaar zullen geworden zijn. Als we zelfs nu al Irak- en OekraÔene-/Rusland-situaties meemaken, wat wordt het dŗn?
Laat mijn conclusie dus duidelijk zijn: vanaf vandaag moet begonnen worden met de ommezwaai. De periode van onderzoek en ontwikkeling zal nog lang genoeg duren, dus hoe vroeger we ermee beginnen, hoe beter. 'k Voel me trouwens ook veel beter met een duurzame energiedrager als motor van de economie, die door onze mensen werd ontwikkeld en wordt geproduceerd, dan met een vat stroop dat uit een of andere put komt in het Midden-Oosten. 't Is misschien wel een beetje het credo Eigen vol eerst, zonder het echter met die woorden te zeggen... 't Gaat echter om stevige bedragen die we jaarlijks in die richting exporteren, dus het lijkt me sowieso heel erg zinvol om eens na te denken wat we met dit geld zouden kunnen doen, mocht het onder de Westerse landen blijven circuleren... Het zal de landen in het Midden-Oosten ook goed doen om eens wakker geschud te worden, want zij leiden soms een waar luilekkerleven. Op hun manier. En met de nadruk op "soms", natuurlijk.

  • De gekende steenkoolvoorraden volstaan ruimschoots om onze energiebehoeften voor de volgende honderd jaar te dekken.
  • (...) dat er vandaag in China dagelijks een nieuwe steenkoolcentrale in gebruik genomen wordt.
Dagelijks? Een heel nieuwe centrale? En zelfs op die manier zou er nog voor 150 jaar steenkool in de grond zitten? Heeft er al iemand gedacht aan de desastreuze klimatologische impact van deze wandaad? Steenkool is de meest vervuilende brandstof, op bruinkool na. En uiteraard gaat het wat verder in het artikel ook over investeren in ondergrondse CO2-opvang, maar zijn die kosten wel te rechtvaardigen? En kan je garanderen dat die gigantische gasbel niet ontsnapt? Volgens mij had ook niemand rekening gehouden met de enorme massa gassen die opgeslagen zitten in de Siberische permafrost, en die nu dankzij de klimaatopwarming beginnen te ontsnappen (en zo het broeikaseffect alleen maar verergeren).

Vervolgens wordt Wim De Peuter geciteerd, van de groene denktank Clean Energy Generation. Volgens mij wordt die naam maar wŗt graag aangehaald in deze context -kijk, zelfs groene jongens zijn sceptisch-, hetgeen mij eerder doet vermoeden dat er een reukje zit aan die tank. Doe me eraan denken dat ik er straks een keer naar Google.

  • Het Internationale Energieagentschap (...) heeft berekend dat de gedeeltelijke omschakeling van fossiele naar hernieuwbare energiebronnen tussen 2005 en 2050 minstens 45.000 miljard dollar zal kosten.
Ja, en dan? Wel jammer dat die "gedeeltelijk" niet verder wordt gespecifieerd... En ook jammer dat we niet weten hoeveel geld we hadden moeten betalen voor dezelfde hoeveelheid energie, maar dan in fossiele vorm. Pas dan hadden we die 45.000 miljard dollar kunnen kaderen. En nogmaals: die miljarden dollars zouden dan wel circuleren in de Westerse wereld. Of nog beter: even goed ook in de Arabische wereld! Het is een immens bedrag, maar de kosten voor het oppompen van fossiele brandstoffen zijn volgens mij gelijkaardig. Heel veel geld is ook veel geld, maar het zou hier wel op een intelligentere manier gebruikt worden, in plaats van miljarden naar het oosten te sluizen zodat zij de bodem kunnen leegzuigen. Niet echt duurzaam, op geen enkel gebied.

Tenslotte wordt ook nog kritiek geuit op de subsidies voor het installeren van een PV-installatie op je dak: zonnepanelen dus. Het rendement van zo'n paneel ligt op een 14 procent. De criticus vindt dit onverantwoord en stelt dat dit geld beter naar O&O kan vloeien om eerst het rendement verder op te krikken. Dan pas zou er mogen gedacht worden aan een grootschalige commerciŽle uitrol.
Hier volg ik wel een beetje: de kosten voor PV zijn hoog in vergelijking met de gangbare marktprijzen voor groene stroom. Ik denk echter eerder aan een beleid waarop jaar na jaar de subsidies lichtjes dalen. Nu zal de subsidie over enkele jaren ook wel herzien worden, maar daar denkt momenteel niemand aan. Wanneer je de daling zichtbaar maakt, dan heeft dit een veel grotere impact op de markt. Iedereen is nu gewend aan de belastingaftrek en de investeringssteun, plus de 450 euro subsidie per opgewekte MWh die je gegarandeerd krijgt over een periode van twintig jaar. Stel je voor dat de overheid aankondigt om elk jaar een beetje af te snoepen van deze steun... Zou de ondertussen geŽxplodeerde PV-industrie dit zomaar aanvaarden en z'n verkoop gestaag willen zien dalen omdat de burgers er geen subsidies meer voor krijgen? No way... Het zou een grote stimulans zijn om het onderzoek op een hoger pitje te zetten, de concurrentie te laten spelen, enz. Het uiteindelijke effect zou moeten zijn dat de dalende subsidies en het hogere rendement van de cellen elkaar tenietdoen, zodat je over enkele jaren subsidievrij PV kan installeren, in gezonder concurrentie met de stroom die je momenteel als verbruiker uit het net haalt.
Het artikel verwijst ook nog naar CSP, of concentrated solar power: een hoop spiegels die meedraaien met de zon en alle straling op een potje water richten dat op die manier begint te koken. Ja dit is wel goedkoop, perfect haalbaar in zonnige landen, enz. Belgische geldschieters willen zelfs 35 miljoen euro investeren in een nieuwe zonnecentrale in Cyprus! Mooi! Het ding neemt echter 30 hectaren in beslag en zal stroom leveren aan een zielige 7.000 gezinnen: da's dus 5.000 euro aan initiŽle investeringen per gezin, om nog maar te zwijgen over de oppervlakte... Je moet dan nog weten dat ze enkel de concentrerende spiegels zullen bouwen en voor de rest gebruik zullen maken van een bestaande stoomturbine in een naburige fossiele centrale.

Is dit dan allemaal zoveel beter dan de groene hype die zovelen afdoen als kwakzalverij?
Het is al een tijdje geleden dat ik nog over deze ecologische toestanden geblogd heb, maar eigenlijk probeer ik steeds ťťn doel te bereiken: iedereen een keer kritisch laten nadenken over de manier waarop we leven. Zoeken naar verandering kan leuk zijn, leerrijk zijn, geld opleveren, enz. maar 'k zie helaas weinigen die eraan willen beginnen. Het zou nochtans een fantastisch positief project kunnen zijn.

Reacties geplaatst

Inderdaad, ik heb het artikel ook gelezen in vacature. Je krijgt de indruk dat we fout bezig zijn en dat er nog voldoende fosiele brandstof ter beschikking is. Het lijkt alsof men zand in de ogen van de reguliere energie verbruiker strooit. Je krijgt ook de indruk dat je zonder probleem deze kan blijven gebruiken zolang de voorraad is. Zo, laat het milieu maar teniet gaan...Zondermeer grof, ik vind ook dat we nu reeds moeten werken met de technologie aangaande" alternatieve energieverwekkers" windmolens, waterkrachtcentrales en zonne pannelen en waterstof in de toekomst. Elke KW die we op deze manier kunnen realiseren is er ťťn gewonnen !
10/02 10:42:42

Add comment

U moet ingelogd zijn om op dit bericht te reageren.